خانه / اسلایدر / حقوق شهروندی در اندیشه امامین انقلاب اسلامی/ مردم در انتخابات احتیاج به قیّم ندارند

حقوق شهروندی در اندیشه امامین انقلاب اسلامی/ مردم در انتخابات احتیاج به قیّم ندارند

شاخص انتخابات: امام درباره حق انتخاب و رأی مردم فرمودند: «مردم در انتخابات آزادند و احتیاج به قیّم ندارند و هیچ فرد و گروه و یا دسته‌ای حقّ تحمیل فرد و یا افرادی را به مردم ندارند.»

گفتار اول: حق مشارکت سیاسی

سهیم شدن شهروندان در امر تصمیم گیری در جوامع کنونی بسیار بیش از جوامع گذشته اهمیت پیدا کرده است اینک شهروندان در بسیاری از کشورها از شکل فرمان پذیری محض خارج شده‌اند و در امور کشورشان مداخله می‌کنند . در فرهنگ اسلامی نیز حق مشارکت در امور رهبری به صورت برجسته مطرح است امام علی(ع) در تایید بیعت می‌فرماید: «إِنَّمَا الشُّورَى لِلْمُهَاجِرِینَ وَ الْأَنْصَارِ فَإِنِ اجْتَمَعُوا عَلَى رَجُلٍ وَ سَمَّوْهُ إِمَاماً کَانَ ذَلِکَ لِلَّهِ رِضًا » حضرت امام خمینی(ره) انتخاب نوع و شکل حکومت را از حقوق اولیه مردم می‌دانند: «از حقوق اولیه هر ملّتی است که باید سرنوشت و تعیین شکل و نوع حکومت را دردست داشته باشد.»(۱) ایشان درباره حق انتخاب و رای مردم فرمودند: «مردم در انتخابات آزادند و احتیاج به قیّم ندارند و هیچ فرد و گروه و یا دسته‌ای حقّ تحمیل فرد و یا افرادی را به مردم ندارند.»(۲)
حضرت امام خمینی(ره) نیز در مورد اهمیّت نقدپذیری و نظارت ملّت فرموده‌اند: «البته نباید ماها گمان کنیم که هرچه می‌گوییم و می‌کنیم کسی را حق اشکال نیست. اشکال بلکه تخطئه یک هدیه الهی است برای رشد انسان‌ها. همه ملّت موظفند که نظارت کنند. بر این امور نظارت کنند. اگر من پایم را کنار گذاشتم ، کج گذاشتم، ملّت موظف است بگویند پایت را کج گذاشتی ، خودت را حفظ کن.»(۳)

گفتار دوم: حقوق اقلیت‌ها
پذیرش حقوق برابر انسان‌ها با هر اندیشه و از هر نوع و جنسی که باشند پدیده ایست که از احترام به شخصیت و اعتقاد به اصالت بشر سرچشمه گرفته و تفکری پیشرفته است. همه افراد در جوامع به مانند هم نمی‌اندیشند و به مانند هم رفتار نمی‌کنند . افراد دارای گرایشات مخصوص عقیدتی و مذهبی خود هستند و این طبیعی است که در جامعه عده ای وجود دارند که با سیاست و عملکرد دولت‌ها مخالفند و دولت‌ها را به چالش می‌کشانند.
حضرت امام خمینی(ره) درباره حقوق اقلیت‌های مذهبی در حکومت جمهوری اسلامی ایران فرموده‌اند: «اقلیت‌های مذهبی حقوق‌شان رعایت می‌شود.. اسلام به آن‌ها، برای آن‌ها احترام قائل است.»(۴)
ایشان در پاسخ به این سوال که آیا جمهوری اسلامی شما اجازه خواهد داد تا مذاهب دیگر به طور آزاد و آشکار به انجام امور مذهبی شان بپردازند فرمودند: « بله تمام اقلیت‌های مذهبی در حکومت اسلامی می‌توانند به کلیه فرائض مذهب خود آزادانه عمل نمایند و حکومت اسلامی موظف است از حقوق آنان به بهترین وجه حفاظت کند.» (۵)
ایشان در خصوص حرمت معابد اهل کتاب در جمهوری اسلامی ایران چنین فتوا داده‌اند: «در صورتی که جلوگیری از احداث معابد آنان شرط نشده باشد می‌توانند معابد خویش را تعمیر کنند و در صورتی‌که از بین رفته است از نو بسازند.»
مخالفان سیاسی در همه حکومت‌ها وجود دارند و البته نقش مهمی در مردمی شدن و نغلتیدن دولت‌ها به ورطه فساد بر عهده دارند. در تاریخ اسلام سراسر حکومت پیامبر و حضرت علی(ع) مملو از مماشات و حتی دلجویی از مخالفان سیاسی است حضرت علی خطاب به خوارج فرمودند: «من شما را از بیت المال و رفتن به مساجد محروم نخواهم کرد و همین‌طور تا جنگ را آغاز نکرده‌اید به شما حمله نمی‌کنم».
امام خمینى(ره) چندین ماه پیش از پیروزى انقلاب، در موارد فراوان از جمله در مصاحبه‌اى با خبرنگاران در تاریخ۵۷/۰۸/۱۸ پیرامون حقوق اقلیت‌هاى مذهبى در جمهورى اسلامى فرموده بود: «دولت اسلامى یک دولت دموکراتیک به معناى واقعى است و براى همه‌ی اقلیت‌هاى مذهبى آزادى به طور کامل هست و هر کس مى تواند اظهار عقیده‌ی خودش را بکند. و اسلام جواب همۀ عقاید را به عهده دارد و دولت اسلامى تمام منطق‌ها را با منطق جواب خواهد داد.»
ایشان در مصاحبه با نماینده مجله عربى زبان القوم العربى در تاریخ ۵۷/۰۸/۲۰ نیز تأکید کرده بود: «تمام اقلیت‌هاى مذهبى در ایران براى اجراى آداب دینى و اجتماعى خود آزادند و حکومت اسلامى، خود را موظف مى‌داند تا از حقوق و امنیت آنان دفاع کند و آنان هم مثل سایر مردم مسلمان ایران، ایرانى و محترم هستند.»
امام خمینى(ره) تمامى وعده‌هایى که قبلاً داده بود عمل کرد و تا پایان عمر بر مواضع خود در این رابطه استوار ماند. علاوه بر درج حقوق اقلیت‌هاى دینى ایرانى در اصل سیزدهم قانون اساسى جمهورى اسلامى و مواد دیگرى از آن، نظام اسلامى در همه زمینه‌ها حقوق دینى و اجتماعى اقلیت‌ها را محترم شمرده و این در حالى بود که در رژیم شاه حتى زرتشتیان که مى‌بایست بر اثر سیاست‌هاى باستان گرایى افراطى رژیم، از موقعیت بهترى برخوردار باشند، همراه با دیگر قشرهاى ستمدیده ایرانى حقوق خود را پایمال شده مى‌یافتند و باستان پرستى شاه فقط شامل نمادهاى تبلیغاتى مى‌شد که موقعیت او و سلطنتش را تحکیم بخشد.
دشمنان انقلاب که از ماه‌ها قبل از پیروزى، سخن از برخورد خشن نظام اسلامى با اقلیت‌هاى دینى مى‌راندند اکنون که همراهى اکثریت پیروان اقلیت‌هاى مذهبى را با هموطنان خود در جریانات انقلاب و ملاقات‌هاى متعدّد آنان با امام خمینى (از آن جمله دیدار اعضاى انجمن زرتشتیان در روز ۵۷/۱۱/۲۹ با حضرت امام) مى‌دیدند سخت مأیوس گردیده بودند. «در این دیدار ابتدا آقاى دکتر بوذرجمهر به نمایندگى از سوى انجمن زرتشتیان ایران اظهار داشت: «با کمال احترام به پیشگاه زعیم عالیقدر حضرت امام خمینى، معروض مى دارد: ایرانیان زرتشتى پیروزى انقلاب مردمی کشور ایران را تحت هدایت و رهبرى عالیه زعیم عالیقدر حضرت آیت اللّه العظمى امام خمینى به پیشگاه مبارکتان تبریک و تهنیت عرض مى‌نمایند. رجاء واثق دارد که در پرتو عدل اسلامى و تحت هدایت و راهبرى آن قائد مقدس روحانى که آزادى و برابرى را براى همه افراد بشر امر مى‌فرمایند، روز به روز درهاى سعادت و خوشبختى به روى کلیه افراد ملّت نجیب ایران گشوده خواهد شد. زرتشتیان ایران با کمال احترام به عرض آن پیشواى مقدس و بزرگ روحانى مى‌رسانند که در همه حال در کنار ملّت نجیب و بزرگوار ایران بوده و آمادگى کامل دارند که در تحت هدایت آن زعیم عالیقدر براى ساختن ایرانى آزاد و آباد از بذل هر گونه کوشش و فداکارى دریغ ننمایند.»

زرتشتی‌ها خدمتگزاران ایران
«من از آقایان تشکر مى‌کنم. آقایان همه اقلیت‌ها مطمئن باشند که اسلام با اقلیت‌ها همیشه به طور انسانى، به طور عدالت، رفتار کرده است و همه در رفاه هستند. و این‌ها هم مثل سایر اقلیت‌ها جزئى از ملّت ما هستند، و ما و آن‌ها با هم در این مملکت زندگى مى‌کنیم ان شاء اللَّه؛ و رفاه همه حاصل خواهد شد. و رمز این پیروزى که وحدت کلمه است باید حفظ بشود. ما در محل خودمان، شما در محل خودتان، سایر طبقات همین طور، همه کوشا باشیم که این ایرانى که الان دست ما داده‌اند و خرابه‌اى است، همه با هم و با فعالیت، همه دست به هم بدهیم و این ایران خراب را از سر بنا بکنیم. این‌ها تمام ذخایر ما را بردند. جواهرات ما را یک مقدارى اش را آن پدر برد، و بیشترش را این پسر و اتباعش بردند. و همین طور پول‌هاى این‌جا را به بانک‌هاى خارج … که میلیاردها پول از این‌جا به بانک‌هاى خارج منتقل کردند، که ان شاء اللَّه از آن‌ها پس گرفته خواهد شد. و شاه را خواهیم خواند به ایران، یا محاکمه خواهیم کرد او را غیاباً و اموالش را ضبط خواهیم کرد. براى اینکه آن‌ها اموال نداشتند. این اموال اموالِ ملّت است. شما هم که زرتشتی‌ها هستید و همیشه خدمتگزار این ملّت و این مملکت بودید، باید به کار خودتان ادامه بدهید و وحدت کلمه را حفظ کنید. از خداوند تعالى توفیق همه ملّت ایران را خواهانم».(۶)

گفتار سوم: برابری و عدالت
عدالت و برابری در فرصت‎ها و امکانات لازمه کرامت ذاتی انسان‎هاست . نابرابری‎های اجتماعی و طبقه‎بندی اقتصادی اگر چه در جوامع وجود دارد اما مساوات و یک رنگی اجتماعی در همه زمینه‌ها آرمان طرفداران حقوق بشر است. در ماده ششم اعلامیه جهانی حقوق بشر آمده است هرکس حق دارد همه جا به عنوان شخص در برابر قانون به رسمیت شناخته شود.
در ماده هفتم نیز بر برابری و مساوات و منع تبعیض نژادی تاکید شده است. در جامعه‌ای که شهروندان درجه بندی می‌شوند و به صورت اعلام شده یا نشده شهروندان درجه اول، دوم و سوم داریم از ارزش و حرمت شهروندان درجات پایین به صورت متناوب کاسته می‌شود.
پیامبر اسلام در روایتی مشهور فرموده‌اند: «اَلنّاسُ سَواءٌ کَاَسْنانِ الْمُشْطِ»(۷) حضرت علی خطاب به مردم می‌فرمایند: «وَ أَنْ تَکُونُوا عِنْدِی فِی الْحَقِّ سَوَاءً»(۸) حضرت امام خمینی(ره) نیز بر عدالت و برابری اسلامی در جمهوری اسلامی تاکید بسیاری داشتند. ایشان در همان فرمان ۸ ماده ای معروف فرمودند: «عمل به عدل اسلامی مخصوص به قوه قضاییه و متعلقات آن نیست که در سایر ارگان‌های نظام جمهوری اسلامی از مجلس و دولت و متعلقات آن و قوای نظامی و انتظامی و سپاه پاسداران و کمیته‌ها و بسیج و دیگر متصدیان امور نیز به طور جدی مطرح است و حق ندارد با مردم رفتار غیر اسلامی داشته باشد.»(۹)

منبع: پایگاه تحلیلی مصداق


(۱) صحیفه نور، جلد ۳ صفحه ۴۲
(۲) صحیفه نور، جلد ۲۱ صفحه ۱۰
(۳) صحیفه نور، جلد ۲۰ صفحه۴۵۱
(۴) صحیفه نور، جلد ۶ صفحه۴۶۲
(۵)صحیفه نور، جلد ۲۱صفحه۵۸۰
(۶) ۲۹ بهمن ۱۳۵۷
(۷)من لایحضره الفقیه، ج ۴، ص ۳۷۹٫
(۸) نهج البلاغه، نامه ۵۰
(۹) فرمان هشت ماده ‏ای امام ۱۳۶۱/۰۹/۲۴

درباره shakhese entekhabat

پیشنهاد بررسی

مخالفان و موافقان درباره اصلاح ساختار نظام انتخابات چه می گویند

شاخص انتخابات: درک ضرورت اصلاح ساختار نظام انتخابات کشور، یک بار دیگر طرح استانی شدن …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *