خانه / اسلایدر / اما و اگرهای طرح استانی شدن انتخابات

اما و اگرهای طرح استانی شدن انتخابات

شاخص انتخابات: طرح استانی شدن انتخابات که این روزها در مجلس مطرح است با اما و اگرهای بسیاری روبرو است و بسیاری معتقدند کار کارشناسی لازم بر روی این طرح انجام نشده و نمی تواند به نتیجه ای برسد.

به گزارش خبرنگار سیاسی ایرنا، در اینکه در سیستم انتخاباتی ایران مشکلات زیادی وجود دارد و این سیستم بسیار قدیمی است، شکی وجود ندارد. این نکته نیز بر کسی پوشیده نیست که احزاب در کشور ما کارکرد واقعی خود را ندارند اما آیا طرح استانی شدن انتخابات می تواند راهکاری باشد که هم در راستای بهبود سیستم انتخابات و هم بالابردن فعالیت احزاب عمل کند؟
طرح استانی شدن انتخابات مجلس شورای اسلامی از مجلس پنجم کلید خورد، تعدادی از نمایندگان پنجمین دوره مجلس شورای اسلامی طرحی با این مضمون تصویب کرده و به شورای نگهبان فرستادند، طرحی که هر بار با ایرادات شورای نگهبان به مجلس برگشت.
این طرح در مجلس دهم هم در جلسه علنی ۱۹ دی ماه ۹۷ مطرح شد و کلیات آن با ۱۵۵ رای موافق، ۶۴ رای مخالف و دو رای ممتنع تصویب شد.
سخنگوی وزارت کشور نیز موافقت دولت را با کلیات طرح اصلاح قانون انتخابات مجلس و استانی شدن آن اعلام کرد البته منوط به این که در بررسی کمیسیون ملزومات اجرایی طرح دیده شود.
طرح کنونی نیز تفاوتی با نمونه های پیشین ندارد و احتمال این که شورای نگهبان دوباره آن را به مجلس ارجاع دهد، زیاد است.
اصغر سلیمی سخنگوی کمیسیون امور داخلی کشور و شوراها معتقد است که کار کارشناسی لازم بر روی این طرح انجام نشده و این طرح نمی تواند به نتیجه ای که مدنظر طراحان است، برسد.
وی می گوید که این طرح مغایر با بند ۱۵ اصل سوم قانون اساسی است که بر توسعه و تحکیم برداری اسلامی و تعامل عمومی دلالت دارد و باتوجه به اینکه کشور ما از اقوام و مذاهب مختلف تشکیل شده است، در شرایط کنونی هر یک از آنها می توانند نمایندگان خود را داشته باشند اما بر اساس این طرح اقلیت ها نمی توانند نمایندگان خود را داشته باشند و در استان هایی نظیر آذربایجان، کرمانشاه، گلستان، سیستان و بلوچستان، کردستان و سایر استان ها از لحاظ قومیت ها و هم از لحاظ محلی دچار مشکل می شوند.
در کشور تنوع قومیتی زیادی در استان ها وجود دارد و در بسیاری از آنها جمعیـت یـک قومیت بر سایر قومیت‌ها غلبه دارد. بـا استانی برگزار شدن انتخابات قومیت غالب، پیـروز نهایـی انتخابـات اسـت کـه این مساله موجب تشدید اختلافات و دعواهای قومی- قبیله‌ای شده و از آنجا که نسبت جمعیتی در شهرها ثابت است، جمعیت مغلوب سرخورده می‌شود.
عده ای نیز معتقدند که بالا بردن وسعت یک حوزه انتخابیه میزان مشارکت در انتخابات را کاهش می دهد. هر چه وسعت حوزه انتخابیه گسترش یابد، مردم به دلیل شناخت کمتر از نامزدهای انتخاباتی مشارکت کمتری در انتخابات دارند و با گسترش حوزه‌های انتخابیه به استان، قطعاً میزان مشارکت در انتخابات کاهش می یابد و در شهرهای کوچک که تأثیر کمتری در انتخاب شدن یا نشدن نمایندگان دارند، کاهش مشارکت بیشتر می شود.
با استانی شدن انتخابات، رای مرکز استان و شهرهای بزرگ تعیین‌کننده اصلی نمایندگان آن استان خواهند بود. اگر چه نامزدها باید بخشی از رای حوزه‌های انتخابیه خودشان را به دست آورند، اما در همان حوزه انتخابیه فردی پیروز می‌شود که بیشترین تعداد رأی استان را کسب کرده باشد. با توجه به اینکه در بسیاری از استان ها نزدیک به ۵۰ درصد جمعیت در مرکز استان زندگی می‌کنند، رأی مرکز استان و گرایش سیاسی یا مذهبی یا قومی مرکز استان تعیین‌کننده کل نمایندگان استان می شود.
انتخاب نمایندگان در سطح استان باعث می شود درگیری نمایندگان با امور جزئی و شهرستان های کوچک کاهش یافته و نمایندگان فرصت بیشتری برای رسیدگی به امور ملی داشته باشند. اما در عین حال این مزیت دارای این ایراد است که باعث جدا شدن بدنه مردم از لایه های بالای حاکمیت می شود. حذف دسترسی مردم به لایه های بالای حکومتی بدون ارائه جایگزینی برای امر مهم است. متمرکـز و محدود بـودن قدرت در شهر تهران خـود بـه افزایش ایـن فاصله دامن زده است.
استانی شدن انتخابات به تقویت فرهنگ تحزب کمک می کند در انتخابات مجلس خصوصا در شهرستان های کوچک اغلب نامزدها به صورت فردی و با تکیه بر توانایی های اقتصادی و فردی وارد انتخابات می شوند اما با استانی شدن انتخابات افراد ناچارند فعالیت های خود را در چهارچوب احزاب تعریف کنند. همین موضوع باعث کاهش مشارکت مردم می شود، چرا که تعداد آراء در شهرهای کوچک همواره وابسته به مناسبات شخصی و وابستگی های خانوادگی و قومی دارد و عملا با استانی شدن انتخابات این عامل حذف می شود.
اما اغلب سیاستمداران و تحلیلگرانی که از این طرح دفاع می کنند به اهمیت احزاب و ارتقاء نقش آنها در آینده کشور نظر دارند. این طرح باعث می شود که احزاب که عموما در حوزه شهرستان ها فعالیت چندانی نمی کنند برای داشتن نماینده در حوزه های انتخابی غیر مرکزی به جذب و تربیت نیروی حزبی بپردازند و دفاتر خود را در شهرستان ها فعال کند و این گونه احزاب پشتوانه مردمی قوی تری پیدا کنند.
البته برخی منتقدان می گویند که استانی شدن انتخابات مجلس، تحزب را تقویت نمی کند بلکه نمونه حوزه انتخابیه تهران را در کشور تکثیر می کند، همین که نمایندگان انتخاب شوند وابستگی های حزبی به فراموشی سپرده می شود و باز مناسبات سابق احیا می شود. اگر چه تصویب این قانون هنوز به طور کامل عملی نشده است اما اجرایی شدن این طرح نیز اما و اگرهای بسیاری دارد.
منبع: ایرنا

درباره shakhese entekhabat

پیشنهاد بررسی

سلیمی‌نمین: تصمیم دیروز مجلس، مایه تاسف است/ باید فکری به حال نظارت بر مجلس کرد

شاخص انتخابات: نمایندگان در نشست علنی دیروز (سه‌شنبه، ۲۱ اسفندماه) مجلس شورای اسلامی در جریان …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *